Παχυσαρκία Και Ψυχολογία

    

Η παχυσαρκία έχει χαρακτηριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ως η νέα επιδημία του αιώνα μας. Πράγματι, όλο και πιο συχνά συναντούμε ανθρώπους που πληρούν τα κριτήρια για να θεωρηθούν παχύσαρκοι. Ποια είναι όμως αυτά τα κριτήρια ; Παχύσαρκο θεωρείται το άτομο που το βάρος του είναι αυξημένο κατά 20-25 % και πάνω, από αυτό που θα έπρεπε να έχει με βάση το φύλο, την ηλικία και το ύψος του. Η αύξηση αυτή, αφορά κυρίως τη συσσώρευση λίπους στο σώμα και όχι το μυϊκό ιστό. Στην Ελλάδα, ένας στους τέσσερις ανθρώπους έχει παραπανίσια κιλά και το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί μέσα στα επόμενα χρόνια.

Ως αίτια της παχυσαρκίας έχουν κατά καιρούς θεωρηθεί διάφορες τακτικές συνήθειες στην καθημερινή μας ζωή, όπως η έλλειψη άσκησης, το «τσιμπολόγημα» ανάμεσα στα γεύματα, η κακή διατροφή – junk food, αλλά και προβλήματα υγείας όπως ο θυρεοειδής, ο κακός μεταβολισμός κ.α. Ωστόσο, εάν εξετάσουμε την παχυσαρκία από την ψυχολογική διάσταση, θα διαπιστώσουμε ότι πολλοί άλλοι παράγοντες συνδέονται με αυτήν, πέρα από εκείνους που αφορούν τη σωματική υγεία.

Θα ήταν σαφώς πιο εύκολο για τα παχύσαρκα άτομα να χάσουν βάρος, αν αρκούσε απλά να ακολουθήσουν μια δίαιτα σε συνδυασμό με σωματική άσκηση. Όμως αυτές οι δυο τακτικές από μόνες τους δεν είναι σχεδόν ποτέ αρκετές, γιατί η παχυσαρκία δεν αποτελεί αποκλειστικά πρόβλημα σωματικής υγείας. Πέρα από τη δίαιτα και τη σωματική άσκηση, οι άνθρωποι αυτοί θα πρέπει να ανακαλύψουν και να θεραπεύσουν την ψυχή τους από τα βαθύτερα αίτια που κρύβονται πίσω από τα επεισόδια υπερφαγίας. Συνήθως νιώθουν ότι τα επεισόδια αυτά είναι πέρα από τον έλεγχό τους, και τους κατακλύζει ένα αίσθημα ανημποριάς και απαξίωσης του εαυτού.

Η παχυσαρκία συνδέεται συχνά με καταθλιπτικό συναίσθημα, όπου το άτομο βρίσκεται σε ψυχολογικό αδιέξοδο σε σχέση με την εικόνα αλλά και την αίσθηση του σώματός του. Το αδιέξοδο αυτό μεταφράζεται  ως εξής:

τρώω→στιγμιαία ευχαρίστηση→παχαίνω→δυσαρέσκεια από την εικόνα σώματος→αναζήτηση μέσου ανακούφισης→τρώω→στιγμιαία ευχαρίστηση…

Στη περίπτωση αυτή η τροφή λειτουργεί περισσότερο για να καλύψει συναισθηματικά κενά παρά για λόγους αυτοσυντήρησης. Λειτουργεί δηλαδή ως εξαρτησιογόνα ουσία που αποσκοπεί στη στιγμιαία ανακούφιση των ψυχικών εντάσεων και του ψυχικού πόνου. Κατά συνέπεια ο ρόλος της τροφής αλλοιώνεται και μπορεί σε ακραίες περιπτώσεις να αποτελέσει εμμονή για κάποιον, ο οποίος αναζητά μέσα από μια ακατάσχετη υπερφαγία να ηρεμήσει συναισθηματικά.

Συχνά συναντάμε παχύσαρκα άτομα που αναζητούν «απαγορευμένες» τροφές, πλούσιες σε λιπαρά και ζάχαρη και τις καταναλώνουν κρυφά από τον περίγυρό τους. Η συμπεριφορά αυτή εμφανίζεται ως μια ακαταμάχητη παρόρμηση κατά την οποία αισθάνονται μια ευεξία που ακολουθείται από μία αίσθηση  «φουσκώματος». Στη συνέχεια όμως ο συναισθηματικός πόλος αντιστρέφεται και καταλαμβάνονται από συναισθήματα ενοχής και απογοήτευσης διότι και πάλι δε μπόρεσαν ν’ αντισταθούν σ’ αυτήν την έντονη επιθυμία. Στην ουσία επανέλαβαν μια συμπεριφορά που εμπεριέχει στοιχεία αυτοκαταστροφικότητας.

Παχυσαρκία και Ψυχολογικοί
Παράγοντες

Κάποιοι άτυχοι άνθρωποι ζουν με τον εφιάλτη των παραπανίσιων κιλών συνεχώς πάνω από το κεφάλι τους .Βρίσκονται συνεχώς σε 'δίαιτα', ενώ κάποιοι δίπλα τους δεν γνωρίζουν τι σημαίνει 'θερμίδα', πόσο μάλλον να καθίσουν να τις μετρήσουν στο καθημερινό τους φαγητό .Ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού της γης τυχαίνει να αντιμετωπίζει(ή να θεωρεί πως αντιμετωπίζει) ένα υπαρκτό (ή ανύπαρκτο) πρόβλημα περιττών κιλών ή παχυσαρκίας. Το γεγονός ότι κάποια κατάσταση καθορίζεται εν μέρει και βιολογικά δεν σημαίνει ότι εμείς δεν μπορούμε να επέμβουμε και να επηρεάσουμε τα πράγματα προς την μία ή την άλλη κατεύθυνση. Έχοντας αυτά υπόψη, θα αναφερθώ στην πιο παραμελημένη συνιστώσα της παχυσαρκίας και των περιττών κιλών: τους ψυχολογικούς μηχανισμούς.

1.Οι Ψυχοκοινωνικοί παράγοντες που προσδιορίζουν το βάρος 

Είναι η τροφή ουσία που μπορεί να προκαλέσει συμπεριφορά εξάρτησης;
'Όλοι μας γνωρίζουμε τι σημαίνει να είναι κάποιος 'εξαρτημένος' από μια ουσία. Τσιγάρο, αλκοόλ και καφές είναι οι πιο διαδεδομένες ουσίες και έπονται φυσικά τα παράνομα 'ναρκωτικά'. Ο καπνιστής μπορεί να παρατήσει τα πάντα και να ψάχνει να βρεί τσιγάρο να καπνίσει αν δεν προνόησε να έχει μαζί του αρκετά για να 'βγάλει' την ημέρα. Πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να ξεκινήσουν την ημέρα τους αν δεν πιούν πρώτα τον καφέ τους ή τους καφέδες τους. Είναι βέβαια πολύ δύσκολο να φανταστούμε ότι η τροφή, ένα βασικό και απαραίτητο αγαθό για την επιβίωσή μας, μπορεί να προκαλέσει τέτοια συμπεριφορά εξάρτησης. Ωστόσο, η παραπανίσια λήψη τροφής, εκείνη που και εμείς αντιλαμβανόμαστε ότι είναι υπερβολική και εν πάση περιπτώσει δεν εξυπηρετεί καμιά ανάγκη επιβίωσης, φαίνεται ότι σαν συμπεριφορά μοιράζεται κάποια από τα στοιχεία της εξάρτησης από ουσίες και κυρίως την έντονη αναζήτηση και επιθυμία για τη λήψη τροφής και την εξαιρετικά μεγάλη δυσκολία για την άσκηση αυτοελέγχου στη λήψη της.

Αναλυτικότερα, τα κοινά στοιχεία είναι:

·                           η μεγάλη επιθυμία για περιορισμό της παραπανίσιας τροφής ή οι ανεπιτυχείς προσπάθειες κατά το παρελθόν για διακοπή της ή τουλάχιστον περιορισμό της (ας αντιπαραβάλλει εδώ κανείς τον πόθο του καπνιστή για διακοπή ή τις επανειλημμένες αποτυχημένες προσπάθειες περιορισμού του καπνίσματος),

·                           η ύπαρξη σωματικών συμπτωμάτων όπως σιελόροιας και γενικότερα δυσφορίας όταν δεν μπορεί να ικανοποιηθεί η επιθυμία, στοιχεία που μοιάζουν με τα στερητικά συμπτώματα των εξαρτημένων,

·                           η μεγάλη ενασχόληση σε δραστηριότητες που έχουν σχέση με τη λήψη τροφής, όπως π.χ. αμέτρητο μέτρημα θερμίδων ή ψυχαναγκαστική εμμονή στο super market για την επιλογή 'ελαφρών' τροφών χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά ή ατέλειωτες συζητήσεις με φίλους ή φίλες στο γραφείο και αλλού,

·                           η λήψη της τροφής μπορεί να συνεχίζεται παρά τα αναμφισβήτητα προβλήματα που μπορεί να έχει προκαλέσει ή συνεχίζει να προκαλεί (όπως συμβαίνει π.χ. και με το αλκοόλ ή το τσιγάρο).

Η έντονη αναζήτηση ορισμένων ειδικά τροφών όπως π.χ. η σοκολάτα, αλλά και άλλων που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες, είναι αρκετά διαδεδομένη στον πληθυσμό και έρευνες έχουν δείξει ότι είναι πιο συχνή στις γυναίκες παρά στους άντρες. Επίσης είναι ιδιαίτερα έντονη όπως όλοι γνωρίζουμε σε ορισμένες περιόδους, όπως πριν από την εμμηνορρυσία ή κατά την εγκυμοσύνη. Η δυσκολία στην άσκηση ελέγχου, στο πόσο πολύ μπορούμε να φάμε, φαίνεται εν μέρει να σχετίζεται με την ενστικτώδη ορμή της 'πείνας'. Το αίσθημα της πείνας είναι μια πολύ ισχυρή ορμή, η οποία οργανώνει το εξαιρετικά περίπλοκο ρεπερτόριο συμπεριφορών, που αφορούν την αναζήτηση και την κατανάλωση τροφής. Συνεπώς, δεν προξενεί εντύπωση ότι η άσκηση αυτοελέγχου για τη διατήρηση του ενεργειακού ισοζυγίου σε σταθερά επίπεδα για πολλούς ανθρώπους, ανεξάρτητα του βάρους, αποτελεί μια πραγματική ψυχοβιολογική πρόκληση.

Ένα άλλο στοιχείο που συμβάλλει στις 'εξαρτησιογόνες' ιδιότητες της τροφής είναι και ότι η πρόσληψη καθαυτή της τροφής αποτελεί μια εμπειρία μεγάλης 'ανταμοιβής' για τον οργανισμό, όχι μόνο γιατί περνά την πείνα, αλλά και λόγω της αισθητηριακής απόλαυσης που προσφέρει το καλό φαγητό. Τέτοιες εμπειρίες 'ανταμοιβής' οι άνθρωποι συνήθως έχουν την τάση να 'μαθαίνουν' να τις επαναλαμβάνουν με έναν αυτόματο τρόπο.

2. Σχέση του άγχους και άλλων ψυχολογικών προβλημάτων στη διατήρηση του βάρους

Είναι ευρέως διαδεδομένη η αντίληψη, ιδιαίτερα μεταξύ των μη ειδικών, ότι τα διάφορα ψυχολογικά προβλήματα παίζουν σημαντικό ρόλο στην παχυσαρκία ή γενικότερα στην αύξηση του βάρους.Διάφορες μελέτες έχουν ερευνήσει κατά πόσον υπάρχουν κάποια συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας τα οποία να προδιαθέτουν στην παχυσαρκία. Τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών δεν πείθουν ιδιαίτερα. Τα διάφορα ευρήματα, όπως π.χ. η χαμηλή αυτοεκτίμηση, δεν είναι σίγουρο αν αποτελούν αιτίες ή αποτελέσματα της παχυσαρκίας, και οπωσδήποτε δεν αφορούν τους περισσότερους παχύσαρκους, πόσο μάλλον αυτούς τους ανθρώπους με λίγα παραπανίσια κιλά.

'Ένα άλλο στοιχείο που έχει μελετηθεί είναι το άγχος. Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι υπάρχει μια σημαντική σχέση μεταξύ άγχους και αύξησης βάρους. Πειράματα επίσης που έχουν γίνει απέδειξαν ότι κάτω από καταστάσεις άγχους οι άνθρωποι έχουν την τάση να προτιμούν την κατανάλωση τροφών υψηλότερης περιεκτικότητας σε λίπος, άρα και θερμιδικής αξίας. Επίσης, η ορμόνη κορτιζόλη που κυκλοφορεί σε υψηλότερα επίπεδα σε αγχώδεις ανθρώπους φαίνεται να ευνοεί την εναπόθεση λίπους στον οργανισμό και να εμποδίζει την καταστροφή του. Τέλος, το άγχος παίζει πάρα πολύ σημαντικό ρόλο στην υπομονή του ανθρώπου να συνεχίσει ένα πρόγραμμα δίαιτας που έχει αρχίσει και έτσι σχετίζεται με τις υποτροπές και την έλλειψη συνεργασίας. Για τον λόγο αυτό θεωρείται σήμερα επιβεβλημένο στα διάφορα προγράμματα μείωσης του βάρους να συμπεριλαμβάνεται και ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης στη 'διαχείριση' του άγχους, το περίφημο 'stress management' όπως αναφέρεται ο όρος διεθνώς.

Σχετικά με την κατάθλιψη και το βάρος θα πρέπει να αναφερθούν τα ακόλουθα: Τις περισσότερες φορές η κατάθλιψη προκαλεί μείωση του βάρους, και αυτό άλλωστε είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά της γνωρίσματα. 'Έχει κλείσει το στομάχι μου', λένε οι περισσότεροι άνθρωποι όταν στεναχωριούνται. Ωστόσο, σε μια σημαντική μειοψηφία που μπορεί να ξεπερνά και το 20% η κατάθλιψη έχει το αντίθετο αποτέλεσμα, προκαλεί δηλαδή αύξηση της όρεξης και υπερφαγία. Είναι σαν να προσπαθούν οι άνθρωποι να περάσουν τη στενοχώρια τους με το φαγητό, αν και, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, μπορεί να υπάρχουν και άλλοι λόγοι. Ακόμη και μια μικρή στενοχώρια (χωρίς δηλαδή να πάθουμε κατάθλιψη), π.χ. μετά από έναν χωρισμό, μπορεί να μας δείξει σε ποια από τις δύο κατηγορίες ανήκουμε, αν δηλαδή αντιδρούμε με μείωση ή αύξηση της όρεξης.

Συνοπτικά, θα έλεγε κανείς ότι το άγχος αλλά και ειδικές ψυχολογικές διαταραχές φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο στις διακυμάνσεις του βάρους μας και η επιτυχημένη αντιμετώπισή τους συμβάλλει πολύ στη διατήρηση ενός λογικού βάρους.

3. Ο αρνητικός τρόπος σκέψης και πώς ακριβώς επηρεάζει τον αυτοέλεγχο στη λήψη τροφής

Ίσως μια από τις πιο σημαντικές συμβολές της ψυχολογίας, ήταν και η αποσαφήνιση του ρόλου που παίζει ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα και πόσο πολύ επηρεάζει τα συναισθήματα που νιώθουμε και άρα τη γενικότερη συμπεριφορά μας. Μέχρι σχετικά πρόσφατα η επικρατούσα αντίληψη ήταν ότι τα συναισθήματά μας και οι συμπεριφορές μας εξαρτώνται από βαθιά κρυμμένες στο υποσυνείδητό μας μύχιες σκέψεις που είχαμε απωθήσει εκεί λόγω του δυσάρεστου περιεχομένου τους. Η αντίληψη αυτή, αποτέλεσμα της θεωρίας του Freud, δεν γίνεται σήμερα δεκτή από τους περισσότερους. Αντίθετα, σήμερα πιστεύουμε ότι εύκολα αναγνωρίσιμες και απόλυτα λογικοφανείς και 'απλοϊκές' σκέψεις είναι συνήθως η αιτία αυτών που νιώθουμε και άρα καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφερόμαστε. Για παράδειγμα, αν μετά από μια αποτυχία σε εξετάσεις σκεφτούμε 'είμαι αποτυχημένος', τότε θα νιώσουμε (φυσιολογικά) έντονη θλίψη και απογοήτευση. Δεν είναι αναγκαίο όμως να νιώσουν όλοι έτσι. Κάποιος άλλος θα μπορούσε να σκεφτεί 'δεν πειράζει, άλλωστε δεν είχα προετοιμαστεί τόσο καλά, την επόμενη φορά θα τα καταφέρω καλύτερα' και να νιώσει ανακούφιση. Κάποιος άλλος θα μπορούσε να σκεφτεί 'η καριέρα μου κινδυνεύει' και να νιώσει άγχος και πανικό. Όπως και να έχει, σημασία έχει τι ακριβώς θα σκεφτούμε για να νιώσουμε τα αντίστοιχα συναισθήματα, και βέβαια από τις σκέψεις μας και τη συναισθηματική μας αντίδραση εξαρτάται η συμπεριφορά μας.

Τι σημασία έχουν όλα αυτά για την άσκηση αυτοελέγχου στη λήψη τροφής; Η απάντηση είναι προφανής. Αν η κάθε συμπεριφορά μας εξαρτάται από αυτά που σκεφτόμαστε και νιώθουμε, τότε πολλά θα μπορούσαμε να μάθουμε για τους λόγους που κάποιοι μπορούν και είναι εγκρατείς ενώ κάποιοι άλλοι χάνουν τον έλεγχο και ενδίδουν καταναλώνοντας περισσότερη τροφή απ' όση χρειάζονται.

Με λίγα λόγια, έρευνες δείχνουν ότι άτομα που συχνά χάνουν τον έλεγχο, κατακλύζονται από μια σειρά δυσλειτουργικών αρνητικών αλλά και θετικών σκέψεων που αφορούν τη λήψη τροφής. Συχνές αρνητικές δυσλειτουργικές σκέψεις είναι οι εξής: 'δεν θα μπορέσω να αντισταθώ', πρέπει να φάω κι άλλο, αλλιώς θα σκάσω από το άγχος', 'έτσι που έχω γίνει δεν έχει νόημα άλλο ένα κομμάτι' κ.λπ. Συχνές θετικές δυσλειτουργικές σκέψεις είναι π.χ. και οι ακόλουθες: 'άλλο ένα κομμάτι δεν θα με βλάψει', 'λίγο παραπάνω θα με κάνει να νιώσω καλύτερα', 'αυτό και θα σταματήσω, το έχει ανάγκη ο οργανισμός μου για να λειτουργήσει'. Στην ουσία, αυτού του τύπου οι σκέψεις 'παγιδεύουν' το ευάλωτο άτομο και το κάνουν να νιώθει είτε αδικαιολόγητα στερημένο (οι αρνητικές σκέψεις), είτε αδικαιολόγητα άτρωτο από τις συνέπειες της λήψης παραπανίσιας τροφής. Οι συνέπειες των σκέψεων αυτών είναι μια απώλεια ή μια χαλάρωση του ελέγχου που ασκείται στη συμπεριφορά λήψης τροφής. Οι σκέψεις αυτές συχνά κατακλύζουν το άτομο με τόσο γρήγορο και φευγαλέο τρόπο, που έχουν ονομαστεί 'αυτόματες'. Συνήθως εμφανίζονται την κατάλληλη στιγμή, όταν δηλαδή το άτομο βρίσκεται μπροστά σε φαγητό ή σκέφτεται αν θα φάει ή θα τσιμπήσει κάτι.

Το σημαντικό στοιχείο της ανακάλυψης του ρόλου που παίζουν οι αυτόματες δυσλειτουργικές σκέψεις στη συμπεριφορά λήψης τροφής είναι το γεγονός ότι με κατάλληλες τεχνικές το άτομο μπορεί να μάθει να απαντά σε αυτές τις αυθαίρετες σκέψεις και έτσι να επανακτά τον έλεγχο των παθολογικών ενορμήσεών του. Ο τρόπος με τον οποίο γίνεται αυτό περιγράφεται πιο αναλυτικά στο τρίτο μέρος αυτού του αφιερώματος.

4. Οι ψυχολογικές συνέπειες των περιττών κιλών και της παχυσαρκίας.

Οι συνέπειες στη σωματική εικόνα του εαυτού μας
Πολλοί, αν όχι οι περισσότεροι, παχύσαρκοι είναι δυσαρεστημένοι με την εμφάνιση του σώματός τους. Σε μερικές περιπτώσεις υπάρχει τέτοια αντίληψη για τη σωματική εικόνα που το άτομο μπορεί να αηδιάζει με τον ίδιο του τον εαυτό, να τον θεωρεί αποκρουστικό και να αποφεύγει και την παραμικρή έκθεση του σώματός του. Παιδιά με πρόβλημα παχυσαρκίας μπορεί να ταπεινώνονται από συμμαθητές τους ή καθηγητές τους και να γίνονται αντικείμενο χλευασμού και κοροϊδίας, ιδιαίτερα όσον αφορά τις αθλητικές δραστηριότητες, στις οποίες είναι αναγκαίο να αποκαλύψουν την αδυναμία τους. Κάποιοι άλλοι ενήλικες αποφεύγουν, όπως έχει ήδη αναφερθεί, τις αθλητικές δραστηριότητες ή ακόμη τις πιο στενές επαφές με τους ανθρώπους (συμπεριλαμβανομένων των ερωτικών) και έτσι συμβάλλουν ακόμη περισσότερο στη χειροτέρευση της ποιότητας ζωής τους. Το παράδοξο είναι ότι ακόμη και επαγγελματίες υγείας θεωρούν μερικές φορές τις αντιλήψεις αυτές απόλυτα ορθές, αφού και οι ίδιοι μπορεί να αηδιάζουν με την εικόνα ενός παχύσαρκου ατόμου. Παλιότερα θεωρούταν ότι η άσχημη εικόνα του σώματος ήταν μια αποκλειστική συνέπεια των περιττών κιλών και της παχυσαρκίας. Περισσότερα κιλά σήμαινε και χειρότερη εικόνα για το σώμα. Για τον λόγο αυτό η άσχημη σωματική εικόνα χρησιμοποιούταν στα διάφορα προγράμματα μείωσης βάρους ως κίνητρο για την έναρξη δίαιτας ή διατήρησής της. Μερικές φορές ευνοούταν ακόμη και η συνεχής αυτομομφή και αυτοϋποτίμηση. Κατοπινές έρευνες ωστόσο έδειξαν ότι η εικόνα που έχουμε για το σώμα μας δεν είναι κατ' ανάγκη αντίστοιχη των κιλών μας. Άτομα κοντά στο ιδανικό βάρος είχαν πολύ πιο άσχημη εικόνα για το σώμα τους, και αυτή η αντίληψη είχε σχέση με κοινωνικοπολιτισμικούς παράγοντες, αλλά και τις πεποιθήσεις του ίδιου του ατόμου σχετικά με το 'ωραίο' σώμα. Αποτέλεσμα αυτών των ερευνών ήταν να αρχίζει να θεωρείται η άσχημη σωματική εικόνα όχι μόνο συνέπεια αλλά και μέρος του προβλήματος, υπό την έννοια ότι παγιδεύει το άτομο σε έναν φαύλο κύκλο απογοήτευσης, ο οποίος πολλές φορές δεν έχει καν σχέση με την πραγματικότητα, αφού άτομα κοντά στο ιδανικό βάρος περιόριζαν πολύ τη ζωή τους λόγω των λανθασμένων αντιλήψεών τους. Σήμερα, λοιπόν, γίνεται μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί και η αρνητική εικόνα του σώματος σαν να ήταν και η ίδια μέρος του προβλήματος. Πώς όμως εξηγείται άνθρωποι που κατά γενική ομολογία δεν έχουν 'ιδιαίτερο' πρόβλημα πάχους να θεωρούν τους εαυτούς τους παχείς; Η δυσαρμονία αυτή αποτελεί εν μέρει συνέπεια της έλλειψης συμφωνίας μεταξύ της εικόνας του σώματος και της αντίληψης του κάθε ανθρώπου για το ιδανικό σώμα. Στον δυτικό κόσμο, που όπως αναφέρθηκε επικρατεί το πρότυπο του λεπτού σωματότυπου, πολλοί άνθρωποι, ιδιαίτερα γυναίκες, κρίνουν το σώμα τους με ιδιαίτερα αρνητικό τρόπο. Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό, που δείχνει τη σημασία των προτύπων στην αξιολόγηση του σώματος, αποτελεί και το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μειώνεται η αρνητική αντίληψη για τη σωματική εικόνα, ακόμη και σε γυναίκες που πριν έκριναν με αυστηρό τρόπο το σώμα τους. Αυτό δείχνει με τον πιο εύγλωττο τρόπο πόσο οι αντιλήψεις που έχουμε για το τι είναι ιδανικό σώμα επηρεάζουν τη σωματική μας εικόνα. Η σωματική εικόνα, ανεξάρτητα πώς θα την δεί κανείς, ως συνέπεια δηλαδή ή και αιτία της παχυσαρκίας, είναι πάρα πολύ σημαντικό να τροποποιηθεί στα πλαίσια ενός ολοκληρωμένου προγράμματος μείωσης του βάρους.

Ψυχολογικές διαταραχές ως συνέπεια της παχυσαρκίας
Οδηγεί το αυξημένο βάρος και η παχυσαρκία σε ψυχολογικές διαταραχές; Κλασικά, οι ψυχίατροι θεωρούσαν ότι η σχέση αυξημένου βάρους και ψυχικών διαταραχών ήταν αδιαμφισβήτητη. Πιο σύγχρονες έρευνες ωστόσο έχουν περιπλέξει τα πράγματα. Σε μια έρευνα στις Η.Π.Α. μεταξύ 400 κοριτσιών στην εφηβεία, οι ερευνητές δεν μπόρεσαν να βρουν σχέση μεταξύ άγχους, κατάθλιψης και βάρους. Τα υπέρβαρα κορίτσια ωστόσο ήταν λιγότερο ικανοποιημένα με το σώμα τους, όπως αναμενόταν. Σε μια πολύ πρόσφατη έρευνα που έγινε στις Η.Π.Α., με πολύ καλή μεθοδολογία και πολύ μεγάλο δείγμα, βρέθηκε ότι η επίπτωση του αυξημένου βάρους στην ψυχολογία τών ανθρώπων, δεν είναι η ίδια για τα δύο φύλα. Συγκεκριμένα οι ερευνητές βρήκαν ότι το αυξημένο βάρος στις γυναίκες αποτελούσε παράγοντα κινδύνου για την εκδήλωση κατάθλιψης. Αυτό όμως δεν ίσχυε για τους άντρες. Οι τελευταίοι ήταν πιο πιθανό να πάθουν κατάθλιψη αν είχαν μικρότερο βάρος. Η ερμηνεία του φαινομένου αυτού δεν είναι εύκολη. Έχει το αυξημένο βάρος διαφορετικές ψυχολογικές συνέπειες στις γυναίκες από ό,τι στους άντρες; Οι οπαδοί των ψυχοκοινωνικών αιτιολογιών δεν μπορούν να αντισταθούν να μας θυμίσουν ότι η κρατούσα αντίληψη, που μεταδίδεται από τα MME, πως η ιδανική γυναίκα είναι λεπτή και όμορφη σαν μοντέλο μόδας, οδηγεί πολύ φυσικά σε χαμηλή αυτοεκτίμηση τις άτυχες εκείνες γυναίκες (δηλαδή σχεδόν όλες!) που δεν ταιριάζουν με αυτό το πρότυπο.

Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι σε γενικές γραμμές οι υπέρβαροι άνθρωποι δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα προβλήματα ως προς την ψυχική σφαίρα. Βέβαια, για μια μερίδα σημαντικά υπέρβαρων αυτό μπορεί να ισχύει, και μάλιστα με διάκριση του φύλου, αλλά και πάλι οι περισσότερο άνθρωποι συνεχίζουν να δείχνουν καλή προσαρμογή, παρά τις αντιξοότητες που αντιμετωπίζουν.

Οι ψυχολογικές τεχνικές για τη μείωση του βάρους

Το σωστό κίνητρο για να ξεκινήσει η δίαιτα
Το να αλλάξει κανείς τη δίαιτά του σημαίνει μια μεγάλη μεταβολή στη συμπεριφορά του και άρα στον τρόπο ζωής του. Η δυσκολία του εγχειρήματος και οι συχνές αποτυχίες στο παρελθόν μπορεί να έχουν δημιουργήσει την αντίληψη σε πολλούς ανθρώπους ότι 'ποτέ δεν θα μπορέσω να αδυνατίσω'. Είναι λοιπόν σημαντικό να γνωρίζει κανείς πώς μπορεί να ξαναβρεί το κίνητρο για δίαιτα και αλλαγή.

Έρευνες έχουν δείξει ότι η αλλαγή της συμπεριφοράς περνά από διάφορα διαδοχικά στάδια, που έχουν ονομαστεί τα 'στάδια της αλλαγής' και τα οποία είναι τα ακόλουθα:

·                           το στάδιο της άρνησης της αλλαγής, στο οποίο το άτομο δεν επιθυμεί ούτε συζητάει για κάποια αλλαγή,

·                           το στάδιο της πρόθεσης για αλλαγή, όπου το άτομο αρχίζει να σκέφτεται ότι θα ήταν καλό να αλλάξει,

·                           το στάδιο της προετοιμασίας, στο οποίο το άτομο συγκεντρώνει πληροφορίες και μαθαίνει δεξιότητες που θα το βοηθήσουν να αρχίσει να αλλάζει,

·                           το στάδιο της δράσης, όπου το άτομο κάνει πράξη τις αλλαγές στη δίαιτά του ή τον τρόπο ζωής του,

·                           το στάδιο της διατήρησης, η περίοδος δηλαδή όπου οι προηγούμενες αλλαγές εδραιώνονται και σταθεροποιούνται στον χρόνο.

Συνήθως προστίθεται και ένα έκτο στάδιο, το στάδιο της υποτροπής, όπου οι αλλαγές που επιτεύχθηκαν κινδυνεύουν, διότι το άτομο βρίσκει έντονες δυσκολίες για να τις διατηρήσει.

 Ρεαλιστικοί στόχοι
Οι άνθρωποι συχνά αδυνατούν να θέσουν ρεαλιστικούς στόχους όσον αφορά τη μείωση του βάρους τους. Αυτό έχει ως συνέπεια να δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο αποτυχιών που ρίχνει ακόμη πιο πολύ την ήδη χαμηλή αυτοεκτίμηση. Λέγοντας ρεαλιστικούς στόχους εννοούμε στόχους με τα παρακάτω συστατικά:

·                           Θα πρέπει να μπορούν να τους σχεδιάσουν και να τους φέρουν εις πέρας μόνοι τους, αλλιώς θα εξαρτώνται  από τη βοήθεια των άλλων που δεν θα είναι πάντα κοντά τους.

·                           Θα πρέπει ο στόχος να μπορεί να μετρηθεί και να μην είναι ασαφής, όχι δηλαδή 'θα χάσω βάρος', αλλά πόσο ακριβώς βάρος, τρία, πέντε ή δέκα κιλά.

·                           Οι στόχοι που θα θέσουν δεν πρέπει να είναι δύσκολο να πραγματοποιηθούν. Θα πρέπει να τους ευχαριστούν αν τους πετύχουν, αλλά όχι να είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν μόνο από σούπερ - γυναίκες ή άντρες. Παράδειγμα, αν ζυγίζει κάποιος 80 κιλά με ιδανικό βάρος τα 60, ο στόχος δεν είναι να γίνει 55, αλλά ένα 10%, δηλαδή 8 κιλά κάτω, φαίνεται πραγματοποιήσιμο και όχι αδύνατο. Όταν χαθούν τα 8 κιλά, μπορούν εάν θέλουν να ξαναθέσουν και νέο στόχο.

·                           Οι στόχοι πρέπει να προσδιορίζονται χρονικά, αλλιώς δεν έχουν νόημα. Για την εκτίμηση του χρόνου ισχύει ότι και πριν: όχι απίθανες προθεσμίες του τύπου, 8 κιλά σε 8 ημέρες. Θα μπορούσε να ειπωθεί ,8 κιλά μείον στη διάρκεια ενός 4μήνου θα ήταν ένα πολύ καλό επίτευγμα. Αυτό σημαίνει 2 κιλά ανά μήνα, που δεν ακούγεται εξαιρετικά δύσκολο.

 Κάτι άλλο που πρέπει να μαθευτεί και να γίνει συνήθεια στη συνέχεια είναι το πώς να αποφεύγει το άτομο τους πειρασμούς. Αν ανακαλύψει ότι συγκεκριμένα ερεθίσματα είναι πιο πιθανό να του δημιουργήσουν επιθυμία να σπάσει τη δίαιτα, τότε μια πολύ δυνατή τεχνική που μπορεί να χρησιμοποιήσει είναι η τεχνική της 'έκθεσης και παρεμπόδισης της απάντησης'. Με απλά λόγια, εκτίθεται σε αυτό που τον/την κάνει να χάνει τον έλεγχο, π.χ. η θέα ενός αγαπημένου φαγητού ή κάποιοι άλλοι να τρώνε, και προσπαθεί όσο περισσότερο χρόνο μπορεί να μην κάνει αυτό που ο οργανισμός του τον σπρώχνει. Θα διαπιστώσει ότι αν και αρχικά θα αυξηθεί η τάση να ενδώσει, μέσα σε λίγα λεπτά θα αρχίσει να μειώνεται και σύντομα θα εξαφανιστεί. Αυτό μπορεί να το δοκιμάσει κάποιος και συνειδητά, μπορεί π.χ. να οργανώσει να πηγαίνει να βλέπει τα φαγητά σε ένα εστιατόριο και συνειδητά να προσπαθεί να αποφύγει να παραγγείλει!

Τα συναισθήματα και οι αξίες του ανθρώπου

τραγουδακι πρωτα ^_^

Μια μέρα συγκεντρώθηκαν σε κάποιο μέρος της γης όλα τα
συναισθήματα και όλες οι αξίες του ανθρώπου.

Η Τρέλα αφού συστήθηκε 3 φορές στην Ανία της πρότεινε να παίξουν
κρυφτό.

Το Ενδιαφέρον σήκωσε το φρύδι και περίμενε να ακούσει ενώ η Περιέργεια
χωρίς να μπορεί να κρατηθεί ρώτησε: "Τι είναι το κρυφτό;".

Ο ενθουσιασμός άρχισε να χορεύει παρέα με την Ευφορία και η Χαρά άρχισε
να πηδάει πάνω κάτω για να καταφέρει να πείσει το Δίλημμα και την
Απάθεια-την οποία δεν την ενδιάφερε ποτέ τίποτα-να παίξουν κι αυτοί.

Αλλά υπήρχαν πολλοί που δεν ήθελαν να παίξουν: Η Αλήθεια δεν ήθελε να

παίξει γιατί ήξερε ότι ούτως ή άλλως κάποια στιγμή θα την αποκάλυπταν, η
Υπεροψία έβρισκε το παιχνίδι χαζό και ο Ανανδρος δεν ήθελε να ρισκάρει.

"Ένα, δύο, τρία" άρχισε να μετράει η Τρέλα. Η πρώτη που κρύφτηκε ήταν η
Τεμπελιά. Μιας και βαριόταν κρύφτηκε στον πρώτο βράχο που συνάντησε. Η
Πίστη πέταξε στους ουρανούς και η Ζήλια κρύφτηκε στην σκιά του Θριάμβου
ο oποίος με την δύναμη του κατάφερε να σκαρφαλώσει στο πιο ψηλό δέντρο.

Η Γεναιοδωρία δεν μπορούσε να κρυφτεί γιατί κάθε μέρος που έβρισκε της
φαινόταν υπέροχο μέρος για να κρυφτεί κάποιος άλλος φίλος της οπότε την
άφηνε ελεύθερη . Και έτσι η Γενναιοδωρία κρύφτηκε σε μια ηλιαχτίδα.

Ο Εγωισμός αντιθέτως βρήκε αμέσως κρυψώνα ένα καλά κρυμμένο και βολικό
μέρος μόνο για αυτόν. Το Ψέμα πήγε και κρύφτηκε στον πάτο του ωκεανού.
Το Πάθος και το Πόθος κρύφτηκαν μέσα σε ένα ηφαίστειο.

Ο Έρωτας δεν είχε βρει ακόμη κάπου να κρυφτεί. Έβρισκε όλες τις
κρυψώνες πιασμένες, ώσπου βρήκε ένα θάμνο από τριαντάφυλλα και κρύφτηκε εκεί.
"....1000" μέτρησε η Τρέλα και άρχισε να ψάχνει.

Την πρώτη που βρήκε ήταν η Τεμπελιά αφού δεν είχε κρυφτεί και πολύ
μακριά. Μετά βρήκε την Πίστη που μίλαγε στον ουρανό με τον Θεό για
θεολογία. Ένιωσε τον "ρυθμό" του Πόθου και του Πάθους στο βάθος του ηφαιστείου
και αφού βρήκε την Ζήλια δεν ήταν καθόλου δύσκολο να βρει και τον
Θρίαμβο. Βρήκε πολύ εύκολα το Δίλημμα που δεν είχε ακόμη αποφασίσει που να
κρυφτεί. Σιγά σιγά τους βρήκε όλους εκτός από τον Έρωτα.

Η Τρέλα έψαχνε παντού, πίσω από κάθε δένδρο, κάτω από κάθε πέτρα, σε
κάθε κορφή βουνού, μα τίποτα. Όταν ήταν σχεδόν έτοιμη να τα παρατήσει
βρήκε ένα θάμνο από τριαντάφυλλα και άρχισε να τον κουνάει νευρικά ώσπου
άκουσε ένα βογγητό πόνου.

Ήταν ο Έρωτας που τα αγκάθια από τα τριαντάφυλλα του είχαν πλήγωσει τα
μάτια.

Η Τρέλα δεν ήξερε πως να επανορθώσει, έκλαιγε, ζήταγε συγνώμη και στο
τέλος υποσχέθηκε να γίνει ο οδηγός του Έρωτα.

Κι έτσι από τότε ο Έρωτας είναι πάντα τυφλός και η Τρέλα πάντα τον
συνοδεύει.

Ο Φοβος Του Θανατου

 Τραγούδι πρώτα εδώ

                                                  Shinigami (=αυτος που παραλαμβανει τις ψυχες)

Φόβος είναι η φυσιολογική εκείνη κατάσταση που μας προφυλάσσει τις περισσότερες φορές από καταστάσεις επικίνδυνες για το Εγώ. Είναι η ορμέφυτη συνθήκη αναγνώρισης από το εγώ της κατάστασης αδυναμίας μπροστά στο άγνωστο. Το σκοτάδι πχ μας γεμίζει φόβο και αδρανοποιεί το σώμα μας προς αποφυγήν κινδύνων όπως η πτώση, η πρόσκρουση σε αντικείμενα κτλ. Γιατί όμως αυτό που λογικά λοιπόν μας ακινητοποιεί (το σκοτάδι) δεν συμβαίνει ακόμη και αν υπάρχει η συνθήκη αυτή, στο σπίτι μας. Ποιό είναι εκείνο που αναιρεί το φόβο του σκοταδιού εκεί?

Απλά και το γνωρίζουμε όλοι. Η Γνώση του χώρου. Αρκεί λοιπόν η γνώση για να αναστείλει τον φόβο. Βασική προυπόθεση λοιπόν για την αναίρεση του φόβου είναι η γνωριμία με αυτό που την προκαλεί. Μέσω αυτής της διαδικασίας, ωθείται το άτομο προς την γνώση και συνεπώς προς την εξέλιξη.

Φοβία είναι εκείνη η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από υπερβολικό ή και παράλογο φόβο. Έχει το σημαντικό αποτέλεσμα να οδηγεί το άτομο που διακατέχεται από αυτή, να αποφεύγει  συγκεκριμένες καταστάσεις ή όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με αυτές να τις βιώνει με πολύ έντονο άγχος. Είναι αυτή η αγχώδης διαταραχή που εμφανίζεται σε οποιαδήποτε ηλικία. Η εμφάνισή της διαταράσει την απρόσκοπτη ροή της ζωής του ατόμου και την διαφοροποιεί δραματικά. Οι λόγοι είναι πολλοί και διάφοροι, όλοι όμως συνδέονται με αιτίες που εδράζονται στην Αμάθεια. Είναι τόσο απλό αλλά και ταυτόχρονα τόσο δύσκολο στην αντιμετώπιση της (άλυτο για κάποιους χωρίς βοήθεια). Η προσωπική επίλυση προϋποθέτει άτομα με υψηλό δείκτη νοημοσύνης και επιπλέον ικανότητα αυτοεκπαίδευσης. Προϋποθέτει αναλυτικό νου και ικανότητα διεισδύσης στο Εγώ. Η μέθοδος «μετά διδασκάλου» είναι προτιμώτερη για όλους τους άλλους και είναι βέβαιη και ασφαλής. Έτσι η προσφυγή σε ένα ειδικό του χώρου θα βοηθήσει τον ασθενή να αναλογιστεί (Γνωρίσει) όλα όσα έχουν σχέση με την γένεση της φοβίας. Στόχος της θεραπείας είναι η αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο ο ασθενής σκέπτεται και αντιλαμβάνεται μία συγκεκριμένη κατάσταση και σταδιακά γνωρίζοντας επαναφέρει την «διασαλευθείσα τάξη» πραγμάτων.

Όμως υπάρχει ένα είδος φοβίας, που ακόμη και οι ειδικοί στέκονται είτε «διστακτικοί» είτε «αμήχανοι» είτε «ανήμποροι» κάποτε να βοηθήσουν. Ο φόβος ή και χειρότερα η φοβία του θανάτου. Ένα θέμα σημαντικό που άπτεται του υπαρξιακού προβλήματος αλλά και της μεταφυσικής αντίληψης του καθενός  για το θέμα. Και ενοούμε «μεταφυσικής» με την έννοια που ο Αριστοτέλης δίνει στον όρο. Δηλ. Μετά τα Φυσικά. Αυτά που η πειραματική διαδικασία δεν μπορεί να αναπαραγάγει με σταθερά αίτια όσο και αποτελέσματα. Υπάρχει όμως ικανοποιητική γνώση στο θέμα. Γνώση που θα μας οδηγήσει με ασφαλή τρόπο -όπως με άλλες φοβίες- στην αναγνώριση της κατάστασης και στην φυσιολογική μας τοποθέτηση απέναντί της!

Τον φυσιολογικό φόβο θανάτου (που δεν χρήζει θεραπείας γιατί δεν αναστέλλει βασικές λειτουργίες (διαδικασίες)  της καθημερινής ζωής  παρατηρούμε ότι τα άτομα τον βιώνουν όταν 

εξωτερικά τον αντιμετωπίζουν στο στίβο της ζωής, από το γεγονός του θανάτου σε κάποιο δικό τους ή γνώριμο άνθρωπο. Είναι αυτή η αόριστη, σκοτεινή αδυναμία απέναντι στο μόνο βέβαιο γεγονός της ζωής μας, το θάνατο, που οι σύγχρονες κοινωνίες έχουν τόσο περιθωριοποιήσει. Είναι «στιγμιαίο» και γρήγορα τα γεγονότα ανάγκες της ζωής καλύπτουν την ανάγκη εξέτασης του.

Σε ένα παρατηρητικό μάτι γίνεται ξεκάθαρο ότι όσο περισσότερο το άτομο είναι πολωμένο Φυσικά (κύρια προσανατολισμένο στις φυσικές ανάγκες) τόσο πιο πρόχειρα θα εξεταστεί το θέμα ή θα αναφερθεί με κλισέ φράσεις (όλοι καταλήγουμε εκεί 2 μέτρα κάτω από το έδαφος, ή ματαιότης ματαιοτήτων τα πάντα ματαιότης...κτλ) και... άνω τελεία.

Λίγο περισσότερο, άτομα με πόλωση Συναισθηματική θα ασχοληθούν με το θέμα, και η ενασχόληση θα «περάσει» προς εξέταση στον εσωτερικό εκείνο διάλογο , που η ερώτηση για το Εγώ και τον προορισμό του σαυτό τον κόσμο γίνεται πιο σημαντική.

Για κάποιους άλλους όμως ανθρώπους με  (προσανατολισμό) πόλωση Νοητική που αφού έχουν βυθομετρήσει την ζωή δοκιμάζοντας το ποτήρι της ηδονής αλλά και του πόνου, όταν έχουν φτάσει στο σημείο όπου η επιτυχία, ή η δημοτικότητα και τα διάφορα «δώρα» είναι κτήμα των και εν τούτοις από την χρήση τους δεν αντλούν καμμία ευχαρίστηση, τότε στρέφουν την σκέψη τους σε άλλα πράγματα, αρχίζουν να ποθούν ότι αγνοούν, να αντιλαμβάνονται τα ζεύγη των αντιθέσεων, να καταλαβαίνουν ότι εξωτερικά πράγματα της ζωής, σχετικά με υλικότητα, επιτυχία, χρήματα αλλά και δόξα δεν τους δίδουν καμμία εσωτερική ευχαρίστηση. Μπορεί για όλους τους άλλους να είναι σπουδαία και σημαντικά, γιαυτούς όμως στο σημείο που βρίσκονται, κάτι τους «σπρώχνει εντός» και αναζητούν την πηγή απ΄όπου προήλθαν.

                                                      "The Angel Of Death" ,Evelyn De Morgan

«Το συνειδητό του άνθρωπου (εγώ) δη­μιουργήθηκε για να (1) αναγνωρίσει την καταγωγή του από μιαν ανώτερη ενότητα (θεό) (2) για να δώ­σει την προσοχή του σ αυτή τη πηγή (3) για να εκ­τελέσει με νοημοσύνη και υπευθυνότητα τις εντολές της. Και (4) για να δώσει ετσι στο σύνολο της ψυχής τον υψιστο βαθμό ζωής και ανάπτυξης».

Οι τελεολογικοί παράγοντες που λειτουργούν μέ­σα μας δεν είναι παρά τα «τάλαντα» εκείνα ποθ κά­ποιος «ευγενής» εμπιστεύτηκε στους «υπηρέτες» του, για να τα χρησιμοποιήσει (Λουκάς 19 : 12).  Jung Αιών το σύμβολο του Ιχθύος σελ. 204

Τότε με μία βεβαιότητα αναντίρητη συγκεντρώνονται σε αυτό που «Είναι» στο «Εγώ» στο «Εαυτό» που όπως και να το ονομάσουμε, είναι αυτό το κάτι, που νιώθουν ότι έχει την μεγαλύτερη σημασία γιαυτούς και την ύπαρξη τους. Αποφασίζουν οριστικά και χωρίς πέρα-δώθε στην κρίση τους, να ασχοληθούν σοβαρά με την «Ζωή» τους. ‘Οτι η ζωή τους έχει δείξει, ότι μάθανε, αντιλαμβάνονται, ότι είναι ο εξοπλισμός τους για να τολμήσουν να πάνε πέρα από τα γνωστά, τα σίγουρα, γιατί γιαυτούς άλλη λύση δεν έμεινε, παρά να προχωρήσουν. Αμετάκλητα η «καμπάνα» κτύπησε και ο « Ήχος της ψυχής» οριστικά ακούστηκε και τους καλεί.

Είναι το ταξίδι χωρίς επιστροφή. Ο άνθρωπος αμετάκλητα αποφασίζει ότι θα προχωρήσει γιατί άλλη επιλογή δεν υπάρχει γι αυτόν και το ταξείδι της πραγματικής προσωπικής Αυτογνωσίας αρχίζει. Εδώ βρίσκονται όλα τα άτομα του χώρου της Ψυχολογίας αλλά και όλοι οι ερευνητές αυτής της εσωτερικής αλήθειας. Και είναι τότε πάντοτε η ίδια διαδικασία, που ξεκινά με την Υπόθεση, που θα τον βάλει στο Πείραμα εκείνο, που θα καταλήξει στην Εμπειρία (το βιωματικό συμπέρασμα). Καμμία Αλήθεια δεν είναι αλήθεια αν δεν την επιβεβαιώσει  προσωπικά. Σύμμαχοi σ΄αυτή την καταπληκτική πορεία θάναι αυτοί που προχώρησαν πιο πριν σ΄αυτό το δρόμο, αυτοί που με την Ζωή τους και τα έργα τους «έδειξαν». Οι προηγηθέντες και προχωρημένοι της Ανθρωπότητας που σε διάφορους χρόνους αντιμετώπισαν το ίδιο γεγονός και «μίλησαν» με έργα και λόγια γιαυτή την πορεία. Η Αρχαία Σοφία όπως εκφράστηκε μέσα στο χρόνο γι αυτό που «είμαστε» και σ΄αυτό που «πάμε».

Γράφει σχετικά ο Jung: ...Αυτό συμβαίνει γιατί η ψυχή είναι αυτορρυθμιζόμενο σύστημα με σταθερή ποσότητα ψυχικής ενέργειας...

Μέσα από τις θρησκείες, τις διδαχές, τις παρακαταθήκες κάθε πολιτισμού παρατηρούμε ότι ο κορμός της αλήθειας υπάρχει γι΄ αυτούς που με ειλικρίνεια θα την ανιχνεύσουν. Γυρίζουν και βλέπουν -γύρω τους και μέσα τους- τη Φύση. Αλλά μένα νέο τρόπο ή ίσως τον πιο παλιό τρόπο που υπάρχει. Βλέπουν την κληρονομία τους.

...Η ψυχή περιέχει ενσωματωμένη την έννοια του προορισμού της για την ολότητα και αυτή η έννοια καθορίζει σε αξιοσημείωτο βαθμό την παρούσα κατάστασή της.

Το δικαιώμα τους στη Γνώση.

Και αιτούνται, και σ΄αυτούς «δοθήσεται» μας δίδεται η βεβαίωση της γραφής. Παρατηρούν και βεβαιώνονται ότι τίποτα στη Φύση δεν χάνεται. Βλέπουν το δένδρο «ξερό» φαινομενικά μέσα στο χειμώνα αλλά που η άνοιξη δεν αργεί για την μεταμόρφωση του. Βλέπουν τις πάπιες, τα αποδημητικά, τους σολωμούς, να ακολουθούν τη βαθειά όσο και οριστικά καταχωρημένη μέσα τους γνώση για το ταξείδι, σε τόπους μακρυνούς. Αναγνωρίζουν ότι στην «τύχη» αυτή υπάρχει η αναγκαιότητα. Αναγνωρίζουν την εξέλιξη των πάντων. Και την απαιτούν μέσα τους. Και την επιτυγχάνουν με την ισορροπία. Αίσθηση αναλογίας  με τον γύρω κόσμο τους, οτιδήποτε είναι αυτό, ίσο, ανώτερο ή κατώτερο.

 ...Τα πρακτικά θέματα απαιτούν την λειτουργία της λογικής, αλλά πρέπει ισομερώς να κατανέμουμε και τα αισθήματα μας...

... Ο αυθεντικός Εαυτός της ανθρώπινης ύπαρξης δεν είναι δημιουργημένος αλλά ολοκληρώθηκε αλχημικά από τα αντίθετα, φως σκοτάδι, καλό κακό, αρσενικό και θηλυκό, συνειδητό και ασυνείδητο. δηλ με την σύγκρουση των αντιθέτων και την τελική συμφιλίωση τους...

Αντιλαμβάνονται με όλες τις ισορροπημένες αισθήσεις που γίνονται κάθε μέρα όλο και περισσότερο λεπταντίλεπτες, την θέση τους μέσα στο όλο. Ασήμαντο, σημαντικό κομμάτι του Όλου. Μέρος μιας τεράστιας αλυσσίδας. Μέρος της Ζωής. Αυτή η σημαντική επίγνωση τον  οδηγεί σε μία καταπληκτική απόφαση. Αυτή που ο Αριστοτέλης εμπιστεύτηκε στους μαθητές του όταν τον ρώτησαν με όλη τη φιλοσοφία που κατείχε, σε τι συμπέρασμα καταλήγει. Είπε, Υπακούω στο Νόμο θεληματικά, στον ίδιο Νόμο που υπακούετε υποχρεωτικά.

...Η προοδευτική αφομοίωση των περιεχομένων του ασυνειδήτου από τον ασθενή  οδηγούν στη τελική ενοποίηση της προσωπικότητας του και συνεπώς στην άρση της νευρωτικής διάσπασης .(αποσπάσματα από το έργο του  Jung, Αιών το σύμβολο του Ιχθύος)

Εκφράζει την Θέληση να συνεργασθεί με τον Νόμο όπως και Κάποιος Άλλος πάνω στο σταυρό του μαρτυρίου στις τελευταίες του λέξεις θα πει: Το Σον θέλημα γεννηθήτω.

Όμως τι είναι θάνατος ?

Τι είμαστε εμείς? Μέσα στα βασίλεια της Φύσης (Ορυκτό, Φυτικό, Ζωικό, Ανθρώπινο) είμαστε πράγματι η κορυφή της εξελικτικής διαδικασίας ή τα βασίλεια επεκτείνονται ακόμη πιο πέρα από το δικό μας?

Παρατηρούμε ότι κάθε βασίλειο χρησιμοποιεί το προηγούμενο σαν βάση της ύπαρξής του* αλλά διευρύνεται τρομακτικά στο επίπεδό του. Όμως οι συσχετισμοί των δομών παραμένουν εξαιρετικά απλοί αν και το αποτέλεσμα διαφοροποιείται δραματικά.

Μας παρέχεται η ένδειξη ότι ο θάνατος-με την ένοια της εξαφάνισης - στα κάτω του Ανθρώπινου βασιλείου, βασίλεια, είναι φαινομενικός  και πραγματικά έχουμε μόνο ένα μετασχηματισμό που επιτρέπει την ανασύσταση ή αναδημιουργία όταν η μορφή έχει εκπληρώσει τον προορισμό της. ‘Οταν τα συστατικά μέρη του δένδρου (φύλλα άνθη καρποί) χαθούν δεν χάνεται το δένδρο. Η εμπειρία καταγράφεται κάπου και επαναλαμβάνεται η διαδικασία αυτής της ζωής μέχρι που και το ίδιο το δένδρο σαν υπόσταση χαθεί εξ ολοκλήρου και κάπου αλλού αυτή η συνολική εμπειρία καταγράφεται για να χρησιμοποιηθεί σένα ανώτερο βασίλειο. Έχουμε ενδείξεις αλλά και αποδείξεις ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει. Οι επιστήμονες κάθε ειδικότητας μας βεβαιούν για το ότι στον τομέα τους, αυτό λαμβάνει χώρα.
*Μυστική Δοξασία Τόμος ΙΙΙ σελ. 220

Αυτοί οι θάνατοι, που δεν μας θλίβουν, γιατί βλέπουμε και αναγνωρίζουμε ότι είναι μόνο φαινόμενα πρόσκαιρα, επισημαίνουν ότι και ο δικός μας θάνατος αυτής της ατομικότητας που αναγνωρίζεται σαν Εαυτός μας, είναι φαινομενικός.

Δεν υπάρχει πραγματικός θάνατος. Όταν Κάποιος έλεγε για την Βασιλεία των Ουρανών, πως προϋπόθεση για να μπούμε, είναι να πεθάνουμε, μίλαγε για κάτι που αφορούσε την Ζωή με ευρύτερη σημασία και όχι τη μικρή ζωή μας, διάρκειας κάποιων λίγων ή πολλών χρόνων.

               

Υπάρχουν πράγματα που δεν μπορούν να αμφισβητηθούν και η λογική τα κατατάσσει εκεί που το καθένα έχει θέση και τάξη. Μέσα σ΄ολο αυτό το χάος ιεραρχούνται και κάθε κομμάτι έχει ένα νόημα όταν βρεθεί στην θέση του. Δεν μπορούμε παρά προς το παρόν να  εμπιστευθούμε τα αισθητήρια μας όργανα για να αντιληφθούμε μία τάξη πραγμάτων. Αυτό που βλέπουμε ή ακούμε, ή γευόμαστε, ή μυρίζουμε, ή ακουμπάμε είναι κάτι που έχει την θέση του μέσα στον κόσμο μας. Με αυτά τα αυστηρά κριτήρια κατ΄αρχήν θα δουλέψουμε για να καταλάβουμε τον κόσμο και την θέση μας. Αν μας δοθούν άλλα αντιληπτήρια όργανα ή αν αναπτύξουμε περισσότερο τα υπάρχοντα πάλι με τάξη, θα αξιολογήσουμε το Υπάρχειν και το Γίγνεσθαι που μας αφορά. Ανήκουμε στο βασίλειο εκείνο που αναγνωρίζουμε (διαδικασία σκέψης) ότι τα κάτω βασίλεια αποτελούν την απαραίτητη δομή για την ύπαρξή μας. Τα συστατικά και οι ιδιότητες που έχουν κατακτηθεί από αυτά είναι ο θεμέλιος λίθος μας.

                                                          "Death Of A Maiden",Hans Baldung

     Όμως μέσα από την εξελικτική διαδικασία όπως την αντιλαμβανόμεθα μέχρι στιγμής, εκδηλώνουμε σε διάφορους βαθμούς ο καθένας την ικανότητα οργάνωσης της σκέψης, της μνήμης κτλ  άρα το ξεχωριστό για το βασίλειο μας ιδίωμα όσο και δικαίωμα της Δημιουργίας. Εμείς μοναδικά μπορούμε συνθέτοντας από τα διάφορα βασίλεια να προβούμε σ΄αυτό το εξαιρετικό επίτευγμα. Στα άλλα βασίλεια μπορεί το κάθε είδος να επαναλάβει την διαδικασία του Είναι του, αλλά  όχι κάτι εντελώς ξεχωριστό. Αυτή η ουσιαστική τεράστια διαφοροποίηση μας τοποθετεί στην κορωνίδα των φαινομενικών βασιλείων. Τα μέσα διαιώνισης των δημιουργημάτων μας βλέπουμε ότι συνεχώς βελτιώνονται όσο και διευρύνονται. 

‘Εχουμε γνώση για την ύπαρξη του Μιχαήλ Αγγέλου από την ανάγνωση των ιστορικών της εποχής αλλά καμμία φωτογραφία. Κτήρια του και άλλα δημιουργήματα παραμένουν σε ύπαρξη μέχρι σήμερα. Στις μέρες μας, η ύπαρξη των γονέων μας έχει καταχωρηθεί σε φωτό, βίντεο, κασσέτες, και τα έργα τους, τα δημιουργήματα τους θα παραμείνουν για χρόνια αν και αυτοί ήταν πχ αρχιτέκτονες. Η μνήμη τους υπάρχει, εφόσον τα έργα ή άλλοι άνθρωποι, τους ανακαλούν στο σήμερα. Τι συμβαίνει αλήθεια με την ίδια την οντότητα όταν πεθαίνει? Χάνεται για πάντα πράγματι?

Είναι οξύμωρο, αυτός που δημιούργησε να χάνεται, όταν κάτι που ήταν μέρος του εξακολουθεί να υπάρχει. Τα συστατικά που τον συγκροτούσαν επανέρχονται στην δεξαμενή των βασιλείων άρα υπάρχουν και αυτό το κάτι η οντότητα που Δημιούργησε δεν χάνεται. Δεν μπορεί αυτό το συγκροτημένο πειθαρχημένο Εγώ που με Γνώση και Θέληση Δημιούργησε να είναι πιό έωλο από τα συστατικά του. Δεν μπορεί αυτό που αποτελεί την κορωνίδα των φαινομενικών βασιλείων να είναι πιο ευάλωτο στο «θάνατο», στο πέρασμα δηλαδή από την ύπαρξη στην ανυπαρξία.  Είναι «αφύσικο» το τελειότερο σε εμφάνιση βασίλειο, μόνο αυτό να καταλήγει στην πλήρη ανυπαρξία, άρα στο τέλος της διαδικασίας.

Η φύση μεριμνά για το μετασχηματισμό των βασιλείων και στην διατήρηση των ξεχωριστών χαρακτηριστικών για όλα τα βασίλεια πλην του Ανθρώπινου?  Θα φαινόταν αυτό σαν τιμωρία στην Δημιουργία. Όμως η διαδικασία ύπαρξης ή ανάπτυξης αυτού που λέμε ζωή στην φύση είναι πανομοιότυπη στις Αρχές της και δεν κάνει εξαιρέσεις. Αυτή φαίνεται να είναι η λογική τεκμηρίωσης  για την ενδιάμεση θέση του βασιλείου μας. Η ύπαρξη ανωτέρων βασιλείων του ανθρώπινου παρουσιάζεται πιθανή.

Ο θάνατος του Ανθρώπου Δημιουργού είναι μετάβαση σε ένα άλλο βασίλειο με όλη την κατακτηθείσα γνώση-εμπειρία αυτή τη φορά ατομικά. Αληθεύει η ύπαρξη του Πνευματικού βασιλείου όπως οι πρωτοπόροι της Ανθρωπότητας διακύρηξαν σαν μία λογική όσο και αναντίρητη διαβάθμιση της Φύσης.

Είναι μία Υπόθεση συλλογική διατυπωμένη απο στοχαστές της Ανθρωπότητας, αλλά κύρια ατομική  που δεν εξυπηρετεί μόνον στο να δώσουμε μία αιτία ή δικαιολογία ή προσδοκία στο λόγο υπαρξής μας αλλά η μόνη βέβαιη πιθανότητα για την ύπαρξη-συνέχιση αυτού που αναγνωρίζουμε σαν εγώ.

Σ΄αυτή την πιθανότητα ίσως αξίζει να επενδύσουμε όλα τα έχει μας. Σώμα, Συναίσθημα, Σκέψη, Νου (Διαίσθηση). Αυτό το βασίλειο ίσως, όπως κάποιοι μας βεβαιώνουν με το προσωπικό τους παράδειγμα κατακτάται με την αυτόβουλη κατάθεση αυτού του μικρού εγώ. Καθώς καλούμαστε λοιπόν να παραδόσουμε αυτό το μικρό εγώ (id) που δεν είναι αρκετό να  μας συντροφεύσει μόνο του το ταξίδι μας αυτό πιά  και  αφού στην  αντίθετη περίπτωση θα μας οδηγήσει απαρέγκλιτα στην νεύρωση, για την συνέχεια θα καταφύγουμε στην ψυχολογία του Βάθους  του Μαγγελάνου του Πνεύματος όπως τον αποκάλεσαν τον Γιούκγ που αναφέρει.

..Εδώ όμως εμφανίζεται τώρα μια σωτήρια αντισταθμι­στική ενέργεια, που με αφήνει πάντα έκπληκτο. Απέναν­τι στην επικίνδυνη διαλυτική τάση υψώνεται από το ίδιο συλλογικό ασυνείδητο μια αντενέργεια στη μορφή μιας επικεντρωτικής διαδικασίας χαρακτηριζόμενης από μο­νοσήμαντα σύμβολα. Αυτή η διαδικασία φτάνει πράγμα­τι στο σημείο να δημιουργεί ένα νέο κέντρο προσωπικό­τητας, το οποίο αρχικά χαρακτηρίζεται από σύμβολα ως ανώτερο του εγώ και αργότερα αποδεικνύεται και εμπει­ρικά πράγματι ανώτερα τον. Γιαυτό δεν μπορεί να υπα­χθεί κάτω από αυτό, αλλά πρέπει να αξιολογηθεί ως υ­περκείμενο. Δεν μπορεί επίσης πια να του δοθεί το όνο­μα εγώ, γιαυτό και το ονόμασα Tαυτό…

H Εξατομικευση, η αυτογνωσία, μας οδηγεί με ασφάλεια στην χώρα του Θεού όπου…

Τότε ο θάνατος χάνει την δύναμη του πάνω μας παύει να είναι ο φόβος, παύει να είναι το άγνωστο, παύει να είναι αντίθετος με ότι θεωρούμε εγώ. Γίνεται ο μεγάλος μας Σύμμαχος για την μεταβασή μας σε κάτι περισσότερο, σπουδαιότερο, περιεκτικότερο από αυτό που είμαστε σήμερα. Αυτη η αντίληψη της συνέχειας συνείδησης, αντίληψης του Εγώ, σε φορείς πλέον εξειδικευμένους και καταλληλότερους για αυτά τα υπέρτερα βασίλεια μας δίνει την θέληση και την χαρά να υπάρχουμε εδώ και να τείνουμε με αισιοδοξία γι΄αυτά τα βασίλεια της δόξης.

                                                            'Aδης & Περσεφόνη κατά τη Disney

Σ΄αυτή την μοναχική πορεία, σ΄αυτή την προσωπική επιβεβαίωση αυτής της Υπόθεσης, σαυτή την κατάκτηση της Αλήθειας, μέσα από τους αιώνες μοιάζουν και στις μέρες μας εξαιρετικά επίκαιρα το παλαιά ρητά.

  

«Γνώθι σεαυτόν»
«Καμμία θρησκεία ανώτερη της Αλήθειας»